ŚMIGŁOWIEC S-70i BLACK HAWK WIELOZADANIOWY
Sikorsky S-70i Black Hawk to nowoczesny, wielozadaniowy śmigłowiec transportowo-bojowy, będący międzynarodową wersją eksportową amerykańskiej maszyny UH-60M Black Hawk. Śmigłowce tego typu są produkowane w Polsce przez zakłady PZL Mielec należące do koncernu Lockheed Martin.
konstrukcja: półskorupowa, całkowicie metalowa, podwozie kołowe
załoga: 2 pilotów + 2 członków załogi + 12 żołnierzy desantu
Napęd: 2 silniki turbinowe General Electric T700-GE-701D, turbowałowe o mocy 1560 KM (1165 kW) każdy
średnica wirnika: 16,36 m
długość: 19,76 m
długość kadłuba: 15,26 m
wysokość: 5,13 m
masa własna: 5 376 kg
masa startowa: 9 979 kg
prędkość maks.: 357 km/h
prędkość przelotowa: 296 km/h
pułap praktyczny: 5790 m
zasięg podstawowy: 578 km (bez zbiorników dodatkowych)
zasięg maksymalny: do 2300 km
---------------------------------
16 marca 2007 – wytwórnia Sikorsky Aircraft Corporation nabyła zakłady PZL Mielec z zamiarem rozpoczęcia produkcji międzynarodowej wersji śmigłowca S-70i Black Hawk. 12 marca 2009 roku ukończono pierwszą kabinę, montaż pierwszego kompletnego śmigłowca rozpoczęto 17 sierpnia 2009, a 15 marca 2010 miała miejsce oficjalna prezentacja maszyny. 1 lipca 2010 roku, w centrum badawczym Sikorsky Aircraft w West Palm Beach na Florydzie dokonano oblotu śmigłowca.
S-70i nie jest certyfikowany na rynek cywilny, ale odmianą UH-60M Black Hawk oferowaną na eksport. W porównaniu do UH-60M jest lżejszy o ok. 500 kg przez brak wyposażenia zastrzeżonego dla amerykańskich sił zbrojnych. Część systemów jak urządzenia łączności i GPS zastąpiono urządzeniami bez ograniczeń eksportowych. Oba śmigłowce napędzają te same silniki, ale w S-70i zastosowano układ sterowania z T700-GE-701C. Wirnik główny S-70i pochodzi z wersji UH-60L. Śmigłowce wykorzystują wspólną awionikę z czterema wyświetlaczami ciekłokrystalicznymi, ale w wersji S-70i została uproszczona. Pozostałe elementy struktury wiropłatu i układ dynamiczny są wspólne, a PZL Mielec produkuje elementy tj. kabiny, pylon, stożek ogonowy do UH-60M.
Pierwszym odbiorcą wersji S-70i w 2011 roku było MSW Arabii Saudyjskiej, które odebrały trzy sztuki, a jeden śmigłowiec trafił do meksykańskiej policji. W 2013 roku siedem sztuk dostarczono do kolumbijskiej armii, w tym dwa z systemem HTAWS ostrzegający o zbliżającym się terenie a pod koniec 2013 przekazano cztery z dwunastu S-70i zamówionych przez Brunei. Pod koniec 2014 dostarczono cztery śmigłowce dla tureckiej policji. W grudniu 2016 roku Chile zamówiło sześć śmigłowców. Po trzy sztuki dostarczono 23 lipca i 12 października 2018 roku. Jordania odebrała trzy S-70i. W 2017 roku Hrabstwo Los Angeles zamówiło dwa S-70i w konfiguracji gaśnicznej. W marcu 2019 roku Filipiny zamówiły 16 sztuk S-70i o wartości około 240 mln USD dla sił powietrznych w celu zastąpienia Bell UH-1H. W grudniu 2022 Filipiny zamówiły dalsze 32 S-70i o wartości ok. 630 mln USD.
W 2011 roku Turcja wybrała śmigłowiec S-70i na przyszły śmigłowiec wielozadaniowy dla Sił Zbrojnych Turcji i sił porządkowych w ramach programu Turkish Utility Helicopter Program (TUHP)[26]. Kontrakt o wartości 3,5 mld USD na zakup 109 śmigłowców T70 z opcją na 191 sztuk podpisano w 2014 roku[27]. W 2016 roku podpisano umowę na produkcję licencyjną w Turcji między Sikorsky i odpowiedzialnymi za montaż w Turcji Turkish Aerospace Industries (TAI) oraz tureckimi przedsiębiorstwami Aselsan, TEI i Alp Aviation. Śmigłowiec docelowo ma składać się w 67% z części produkowanych lokalnie. 22 czerwca 2016 roku zaprezentowano prototyp śmigłowca T70 wyprodukowany przez PZL Mielec. Śmigłowiec dostarczono do Turcji w lutym 2017 roku w celu zamontowania nowej awioniki Aselsana.
Między 18 i 20 maja 2017 roku Lockheed Martin i Taqnia podpisali list intencyjny dotyczący utworzenia joint venture z planem budowy w Arabii Saudyjskiej linii finalnego montażu śmigłowców S-70i Black Hawk oraz dostaw 150 sztuk śmigłowców S-70i.
Śmigłowiec jest oferowany wyłącznie poprzez Direct Commercial Sales (DCS), a więc przez producenta bez udziału rządu USA i Departamentu Obrony, jak w przypadku UH-60M sprzedawanego wyłącznie za pośrednictwem Foreign Military Sales (FMS).
W grudniu 2021 roku FAA wydała certyfikat zdatności do lotu dla wersji cywilnej S-70i oznaczonej S-70M. Siedem S-70M dostarczono pod koniec 2023 roku dla Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Rumunii.
------------------------------------------
Śmigłowiec S-70i BLACK HAWK
S-70i BLACK HAWK to sprawdzony wielozadaniowy śmigłowiec, zaprojektowany zgodnie z rygorystycznymi wymogami wojskowymi. To platforma wykorzystywana przez wojsko Stanów Zjednoczonych i ponad 30 innych armii na całym świecie. BLACK HAWK – to wylatanych 10 milionów godzin, w tym ponad 2,5 miliona w warunkach bojowych, m.in. w misjach ofensywnych, MEDEVAC-u, transporcie VIP-ów, przewozie ładunków, misjach bojowo-poszukiwawczych i ratunkowych i patrolach morskich.
Dzięki nowym śmigłowcom zwiększona została mobilność pododdziałów wojsk specjalnych. Wiropłaty zwiększają również skuteczność realizacji zadań m. in. antyterrorystycznych czy wynikających z wojny hybrydowej.
-----------------------------------------------
Śmigłowiec S-70 powstał jako odpowiedź firmy Sikorsky Aircraft Corporation na zapotrzebowanie Armii USA na nowy wielozadaniowy śmigłowiec transportu taktycznego (UTTAS). Oblot odbył się w grudniu 1974, a w grudniu 1976 został on wybrany przez Armię USA, która nadała mu tymczasowe oznaczenie YUH-60A. Dostawa pierwszego śmigłowca (pod oznaczeniem UH-60A Black Hawk) nastąpiła w październiku 1978.
Śmigłowiec połączył w sobie doskonałe osiągi i dużą przydatność eksploatacyjną, czego dowodem są różne jego wersje, zarówno lądowe, jak i morskie. Swoje wysokie walory eksploatacyjne potwierdził w różnych warunkach klimatycznych. Jest używany do transportu oddziałów, zaopatrzenia oraz transportu rannych. Znakomicie sprawdził się jako śmigłowiec transportowy na polu walki między innymi w Iraku. Jest również używany do patrolowania (FLIR, radar poszukiwawczy w wersji morskiej), czy walki radioelektronicznej. W wersji uzbrojonej może być wyposażony w karabiny maszynowe, pociski rakietowe, niekierowane bądź kierowane, jak również torpedy (w wersji morskiej).
Obecnie ponad 5 000 wyprodukowanych śmigłowców, ponad 15 milionów wylatanych godzin, w służbie 44 państw, sprawdziły się w najtrudniejszych warunkach i wyróżniają się bardzo wysokim, ponad 85% współczynnikiem gotowości operacyjnej w warunkach bojowych.
S-70 BLACK HAWK jest produkowanym tylko w Polsce eksportowym wariantem śmigłowca UH-60M BLACK HAWK. Od 2010 roku PZL Mielec dostarczyły ponad 130 sztuk w różnej konfiguracji dla klientów z 11 państw.
Charakterystyka ogólna S-70i Black Hawk
Charakterystyka ogólna
Śmigłowce Black Hawk zostały stworzone do operowania w warunkach bojowych. Wytrzymały, wszechstronny i zawsze gotowy do akcji.
Śmigłowiec dowiódł, że jest obecnie platformą najbardziej niezawodną, najbezpieczniejszą i oferującą najlepsze osiągi. Dojrzałość projektu w powiązaniu z nowoczesnymi rozwiązaniami, takimi jak w pełni zintegrowany szklany kokpit, kompozytowe łopaty wirnik, systemy automatycznej kontroli lotu, sprzężone urządzenia wskazujące ścieżkę lotu czy też aktywne systemy kontroli wibracji sprawiają, że S-70 to najlepsze rozwiązanie w swojej klasie. Podwójny system GPS/INS z mapą cyfrową umożliwia precyzyjną nawigację nawet w najtrudniejszych warunkach taktycznych.
Struktura kadłuba zaprojektowana jest tak, aby maksymalnie chronić osoby w niej przebywające m.in. w warunkach lądowania awaryjnego. W dolnej części kadłuba znajduje się hak, na którym można podwiesić ładunek o masie do 4, 082 kg. W tylnej części śmigłowca kadłub przechodzi w belkę ogonową, która kończy się statecznikiem pionowym. Do statecznika pionowego jest mocowane śmigło ogonowe oraz statecznik poziomy.
Śmigłowiec S-70 BLACK HAWK zaprojektowany z myślą o wymaganiach wojskowych, które są bardziej rygorystyczne niż standardy cywilne daje dużo więcej możliwości i bezpieczeństwa podczas wykorzystywania go w misjach cywilnych (poszukiwawczych i ratowniczych), zapewniając odporność typową dla śmigłowców wykorzystywanych na polu bitwy.
Charakterystyka ogólna
Śmigłowce Black Hawk zostały stworzone do operowania w warunkach bojowych. Wytrzymały, wszechstronny i zawsze gotowy do akcji.
Śmigłowiec dowiódł, że jest obecnie platformą najbardziej niezawodną, najbezpieczniejszą i oferującą najlepsze osiągi. Dojrzałość projektu w powiązaniu z nowoczesnymi rozwiązaniami, takimi jak w pełni zintegrowany szklany kokpit, kompozytowe łopaty wirnik, systemy automatycznej kontroli lotu, sprzężone urządzenia wskazujące ścieżkę lotu czy też aktywne systemy kontroli wibracji sprawiają, że S-70 to najlepsze rozwiązanie w swojej klasie. Podwójny system GPS/INS z mapą cyfrową umożliwia precyzyjną nawigację nawet w najtrudniejszych warunkach taktycznych.
Struktura kadłuba zaprojektowana jest tak, aby maksymalnie chronić osoby w niej przebywające m.in. w warunkach lądowania awaryjnego. W dolnej części kadłuba znajduje się hak, na którym można podwiesić ładunek o masie do 4, 082 kg. W tylnej części śmigłowca kadłub przechodzi w belkę ogonową, która kończy się statecznikiem pionowym. Do statecznika pionowego jest mocowane śmigło ogonowe oraz statecznik poziomy.
Śmigłowiec S-70 BLACK HAWK zaprojektowany z myślą o wymaganiach wojskowych, które są bardziej rygorystyczne niż standardy cywilne daje dużo więcej możliwości i bezpieczeństwa podczas wykorzystywania go w misjach cywilnych (poszukiwawczych i ratowniczych), zapewniając odporność typową dla śmigłowców wykorzystywanych na polu bitwy.
Najważniejsze parametry decydujące o przeżywalności i niezawodności S-70, to:
zwielokrotnione układy elektryczne, hydrauliczne oraz systemy sterowania lotem,
zwiększona moc silników GE T701D, a także szerokie łopaty wirników zapewniają bezpieczeństwo lotu przy transporcie 13 żołnierzy i ich sprzętu. Łopaty wirnika wytrzymałe na przestrzelenia pociskami 23mm,
elementy sterujące, piasta i system transmisji napędu odporny na uszkodzenia balistyczne,
opancerzone fotele pilotów oraz opcja na zasłonki pancerne boków foteli pilotów, jak i samej kabiny transportowej – podłoga i boki,
odrzucane drzwi kabiny pilotów oraz okna drzwi kabiny transportowej,
podwozie pochłaniające energię twardego lądowania/zderzenia 11,9 m/s oraz fotele pilotów i żołnierzy z tym samym rozwiązaniem,
zwielokrotnione i odporne na awarie elementy sterowania wirnikiem ogonowym,
górna część kabiny transportowej zachowuje swój kształt przy wysokich przeciążeniach,
doskonała zdolność do lotu na jednym silniku,
elementy o dużym ciężarze nie przemieszczają się przy przeciążeniach 20/20/18G,
tylne koło chroni wirnik ogonowy w przypadku twardego, jak i awaryjnego lądowania,
odporne na zderzenie z ziemią zbiorniki paliwa,
struktura kesonu podłogi pochłaniająca energię twardego, jak i awaryjnego lądowania,
osłona kokpitu, jak i struktura odporna na wykruszenia przy trafieniu pociskiem,
oświetlenie do lotów w szyku z użyciem gogli NVG używane przy grupowej/zespołowej realizacji zadań taktycznych,
śmigłowiec przystosowany do obsługi w warunkach polowych,
możliwość stosowanie różnego rodzaju podwieszeń na zewnętrznych „skrzydełkach” – uzbrojenie bądź zbiorniki paliwa.
