SIŁY ZBROJNE-Polska
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (także: Wojsko Polskie) – siły i środki wydzielone przez Polskę do zabezpieczenia jej interesów i prowadzenia walki. Siły zbrojne są podstawowym elementem systemu obronnego państwa, przeznaczonym do skutecznej realizacji polityki bezpieczeństwa i obronnej. Zgodnie z obowiązującą Strategią Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej, Siły Zbrojne RP utrzymują gotowość do realizacji trzech rodzajów misji: zagwarantowanie obrony państwa i przeciwstawienie się agresji, udział w procesie stabilizacji sytuacji międzynarodowej oraz w operacjach reagowania kryzysowego i operacjach humanitarnych, wspieranie bezpieczeństwa wewnętrznego i pomoc społeczeństwu, stojąc w ten sposób na straży suwerenności Polski oraz jej bezpieczeństwa i pokoju. Mogą brać udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych, działaniach antyterrorystycznych, akcjach poszukiwawczych, a także ratowania życia ludzkiego. Biorą też udział w oczyszczaniu terenów z materiałów niebezpiecznych pochodzenia wojskowego i unieszkodliwiają je.
Najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w czasie pokoju sprawujący tę funkcję za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej kierującego bezpośrednio Siłami Zbrojnymi RP, będącego członkiem Rady Ministrów działającej pod kierownictwem jej Prezesa, odpowiadającej za całokształt wewnętrznego i zewnętrznego bezpieczeństwa oraz obronności państwa, a także zarządzania kryzysowego, z kolei dowodzenie w imieniu Ministra Obrony Narodowej Siłami Zbrojnymi w czasie pokoju leży w gestii Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, będącego zarazem organem pomocniczym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w procesie kierowania obroną państwa oraz osobą przewidzianą do mianowania w czasie wojny na stanowisko Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych RP.
Do 1991 Siły Zbrojne RP wchodziły w skład wojsk Układu Warszawskiego, następnie w 1999 stały się częścią struktur wojskowych Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego, a w 2004 także wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej. Roczny budżet na cele obronne Polski wynosi 53,08 mld dolarów, co stawia Polskę na 6. miejscu w NATO pod tym względem. Wojsko Polskie jest najliczniejszą armią w Unii Europejskiej oraz trzecią co do liczebności armią w NATO.
Dyslokacja SZ RP w 1990
Od 1990 roku Siły Zbrojne RP przechodzą restrukturyzację i modernizację. Na początku 1990 roku, podczas uzgodnień z dowództwem Zjednoczonych Sił Zbrojnych Układu Warszawskiego, usankcjonowano zmiany, jakie zaszły w składzie Sił Zbrojnych PRL. W składzie Frontu Nadmorskiego utrzymywano nadal dwie armie, jeden korpus i odwód ogólnowojskowy. Lotnictwo dysponowało dywizją lotnictwa myśliwskiego, dwoma dywizjami lotnictwa myśliwsko-bombowego, pułkiem lotnictwa rozpoznania taktycznego i dwoma pułkami śmigłowców bojowych. Marynarka Wojenna wydzielała flotyllę okrętów i dwie flotylle obrony wybrzeża. 1 lipca 1990 nastąpiło połączenie dwóch rodzajów sił zbrojnych: Wojsk Lotniczych i Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, w wyniku czego powstały Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej (WLOP), z kolei 27 lipca 1990 służba wywiadu wojskowego działająca od 1951 pod nazwą Zarządu II Sztabu Generalnego WP oraz służba kontrwywiadu wojskowego wchodząca dotąd w skład Wojskowej Służby Wewnętrznej zostały połączone w Wojskowe Służby Informacyjne, zaś reszta struktur Wojskowej Służby Wewnętrznej przeformowana została w Żandarmerię Wojskową.
Po rozwiązaniu w 1991 roku Układu Warszawskiego, uznano potrzebę utrzymywania dotychczasowego potencjału militarnego w celu zapewnienia skutecznego odstraszania potencjalnego przeciwnika. W wojskach lądowych przyjęto, że każdy z czterech okręgów wojskowych wystawi korpus ogólnowojskowy. Okręgi: Pomorski OW, Śląski OW i Warszawski OW miały wystawić korpusy z trzema dywizjami zmechanizowanymi, a Krakowski Okręg Wojskowy miał wystawić korpus w składzie dywizji kawalerii powietrznej oraz trzech samodzielnych brygad. Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej wystawiały korpus lotnictwa operacyjnego i dwa korpusy obrony powietrznej. W Marynarce Wojennej funkcjonowały trzy flotylle.
W 1999 roku Siły Zbrojne RP stały się częścią struktur wojskowych Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego. W 2001 roku wprowadzono nową strukturę Sił Zbrojnych RP na wypadek wojny. W Wojskach Lądowych były to dwa korpusy zmechanizowane z dwiema dywizjami zmechanizowanymi. W Wojskach Lotniczych i Obrony Powietrznej wystawiono korpusy obrony powietrznej, w Marynarce Wojennej nie wprowadzono żadnych zmian. Odwód naczelnego dowódcy stanowiły mobilne brygady i oddziały rodzajów wojsk[4].
W 2004 Siły Zbrojne RP weszły w skład struktur wojskowych wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej. Rozwiązano jedno dowództwo 1 Korpusu. Wojska Lądowe na wypadek wojny mogły wystawić jeden korpus ogólnowojskowy w składzie trzech-czterech dywizji, a Marynarka Wojenna dwie flotylle, natomiast Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej stały się od 1 lipca 2004 Siłami Powietrznymi, które na wypadek wojny mogły wystawić dwa skrzydła lotnictwa taktycznego. W razie prowadzenia wspólnych działań z wojskami NATO, polskie dywizje i jednostki wsparcia weszłyby w skład korpusów wielonarodowych. Siły Powietrzne i Marynarka Wojenna mogłyby zachować autonomiczność bądź wejść w skład większych zgrupowań sojuszniczych[4].
Od 2005 do uzbrojenia Polski stopniowo dołączają wielozadaniowe myśliwce F-16, samoloty transportowe CASA C-295M i C-130 Hercules, transportery opancerzone KTO Rosomak, czołgi podstawowe Leopard 2, lekkie śmigłowce SW-4 oraz przeciwpancerne pociski rakietowe SPIKE. W 2006 zlikwidowano wchodzące w skład Sił Zbrojnych Wojskowe Służby Informacyjne, zaś powołane w ich miejsce służby specjalne: Służba Wywiadu Wojskowego oraz Służba Kontrwywiadu Wojskowego, zostały ulokowane w czasie pokoju poza Siłami Zbrojnymi, mając stać się ich częścią dopiero na wypadek wojny. W 2007 powołano kolejny rodzaj Sił Zbrojnych – Wojska Specjalne. W 2008 rozformowano istniejące w Wojskach Lądowych uprzednio Brygady Obrony Terytorialnej. Od 11 lutego 2009 wstrzymano w Polsce przymusowy pobór do wojska, a 22 stycznia 2010 zakończył się proces całkowitego uzawodowienia armii[5]. Z dniem 1 stycznia 2012 przestały funkcjonować ostatnie 2 okręgi wojskowe: Śląski Okręg Wojskowy i Pomorski Okręg Wojskowy, znosząc dawny system administracji wojskowej. 1 stycznia 2017 zostały wyodrębnione jako kolejny rodzaj Sił Zbrojnych Wojska Obrony Terytorialnej, natomiast w 2022 powołano wyspecjalizowany komponent Sił Zbrojnych – Wojska Obrony Cyberprzestrzeni.
Siły Zbrojne RP przeszły z modelu wielkiej armii poborowej do mniejszej armii, składającej się z żołnierzy zawodowych oraz ochotników. Wojska operacyjne Sił Zbrojnych RP brały i biorą udział w wielu operacjach zagranicznych ONZ, NATO i UE, a także podtrzymują udział w koreańskiej Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych, który – choć w praktyce symboliczny – jest z punktu widzenia prawa międzynarodowego rozstrzygający dla jej dalszego istnienia[6].
Zadania i struktura Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Zadania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
„Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. Siły Zbrojne zachowują neutralność w sprawach politycznych oraz podlegają cywilnej i demokratycznej kontroli” (Konstytucja RP z 1997 r. I, art. 26, p. 1 i p. 2). „Siły Zbrojne ponadto mogą brać udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, działaniach antyterrorystycznych, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania życia ludzkiego, a także w oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich unieszkodliwianiu”.
Zwierzchnictwo
Najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych RP jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, który swoje zadania w tym zakresie wykonuje przy pomocy Biura Bezpieczeństwa Narodowego. W czasie pokoju Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej sprawuje zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi RP za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej. Organem pomocniczym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w procesie kierowania obroną państwa jest Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, który zwykle przewidziany jest do mianowania w czasie wojny na stanowisko Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych RP.
Za całokształt bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego, obronności oraz zarządzania kryzysowego w kraju odpowiada przed Sejmem RP politycznie Rada Ministrów pod kierownictwem jej Prezesa, która koordynuje działania poszczególnych służb przy pomocy Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. W jej skład wchodzi Minister Obrony Narodowej, który nadzoruje bezpośrednio Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, kierując w czasie pokoju Siłami Zbrojnymi RP przy pomocy Ministerstwa Obrony Narodowej, w którego strukturach działa Sztab Generalny Wojska Polskiego[7].
System dowodzenia
Siłami Zbrojnymi RP w czasie pokoju dowodzi w imieniu Ministra Obrony Narodowej Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, który pod względem pełnionej funkcji jest najwyższym stanowiskiem służbowym wśród żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową, toteż podlegają mu m.in.:
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych
Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych,
Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych,
Ponadto za pośrednictwem Szefa Sztabu Generalnego wykonywane jest przez ministra zwierzchnictwo nad Dowódcą Garnizonu Warszawa[8][9].
Poza zakresem zwierzchnictwa Szefa Sztabu pozostawali natomiast w 2023 m.in.:
Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej – do czasu osiągnięcia gotowości bojowej przez ten rodzaj sił zbrojnych,
Dowódca Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni,
Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej,
Szef Agencji Uzbrojenia
szereg organów wojskowych inspekcji, służb kontrolnych i jednostek certyfikujących[8][9].
W latach 2014–2018 rola SG WP polegała głównie na planowaniu strategicznym i doradzaniu Ministrowi ON, wskutek reformy wdrożonej 1 stycznia 2014.[10][11]
Skład bojowy
W skład Sił Zbrojnych RP wchodzą jako ich rodzaje:
Godło Nazwa Liczba żołnierzy
Wojska Lądowe 62 886 żołnierzy (marzec 2024)[12.1]
Siły Powietrzne 19 827 żołnierzy (marzec 2024)[12.1]
Marynarka Wojenna 8 002 żołnierzy (marzec 2024)[12.1]
Wojska Specjalne ≈3 150 żołnierzy (2021)[13]
Wojska Obrony Terytorialnej 38 280 żołnierzy TSW (grudzień 2025)[14]
6 620 żołnierzy zawodowych (grudzień 2025)[14]
= ponad 44 900
W skład Sił Zbrojnych RP wchodzą także jako specjalistyczny komponent:
Godło Nazwa Liczba żołnierzy
Wojska Obrony Cyberprzestrzeni 2125 żołnierzy (luty 2022)[15]
W skład Sił Zbrojnych RP wchodzi także, jako ich wyodrębniona i wyspecjalizowana służba – organ ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, kontrolujący także dyscyplinę wojskową[16]:
Godło Nazwa Liczba żołnierzy
Żandarmeria Wojskowa 3330 żołnierzy (luty 2022)[15]
Ponadto instytucjami centralnymi Ministerstwa Obrony Narodowej pozostającymi poza strukturami rodzajów wojsk Sił Zbrojnych RP są m.in.:
Dowództwo Garnizonu Warszawa, któremu podlegają jednostki zabezpieczenia na obszarze stolicy, z wyłączeniem jednostek zlokalizowanych w dzielnicy Wesoła stanowiącej siedzibę osobnego garnizonu, a także kilka jednostek łączności i dowodzenia zlokalizowanych poza Warszawą,
Agencja Uzbrojenia.
-----------------------
Wojska Lądowe
Osobne artykuły: Wojska Lądowe i Lista uzbrojenia i sprzętu bojowego Wojsk Lądowych.
Polscy żołnierze na misji wojskowej w Czadzie w pojeździe Rosomak i śmigłowcu Mi-17
Wojska Lądowe przeznaczone są do zapewnienia obrony przed atakiem lądowo-powietrznym w dowolnym rejonie Polski, na każdym kierunku, w obliczu każdej formy zagrożenia. Wojska Lądowe podzielone są na następujące rodzaje wojsk: wojska pancerne i zmechanizowane, wojska aeromobilne, wojska rakietowe i artylerii, wojska obrony przeciwlotniczej, wojska inżynieryjne, wojska chemiczne, wojska łączności i informatyki, oraz inne oddziały i pododdziały rozpoznania i walki elektronicznej, pododdziały działań psychologicznych i pododdziały logistyczne. W Wojskach Lądowych istnieje system logistyczny zabezpieczający proces szkolenia pokojowego, funkcjonowania jednostek wojskowych oraz ich przygotowania do prowadzenia działań bojowych. W Wojskach Lądowych można wyróżnić także jednostki piechoty górskiej. Struktura i organizacja Wojsk Lądowych odpowiadają standardom NATO.
Trzonem Wojsk Lądowych są 4 dywizje ogólnowojskowe: 3 zmechanizowane (12, 16, 18) i 1 pancerna (11), oraz brygady – powietrznodesantowa (6) i kawalerii powietrznej (25).
---------------------------------------------
Siły Powietrzne
Myśliwiec wielozadaniowy F-35
Osobny artykuł: Siły Powietrzne.
Najwcześniejszym prekursorem Sił Powietrznych były siły powietrzne Błękitnej Armii podczas I wojny światowej. Głównymi zadaniami Sił Powietrznych jest prowadzenie operacji mających na celu uzyskanie przewagi w powietrzu i wspieranie oddziałów innych Rodzajów Sił Zbrojnych. Składają się z Wojsk Lotniczych, Wojsk Obrony Przeciwlotniczej i Wojsk Radiotechnicznych.
-----------------------------
Marynarka Wojenna
Niszczyciel min ORP Kormoran
Osobny artykuł: Marynarka Wojenna.
Marynarka Wojenna przeznaczona jest do obrony interesów państwa na polskich obszarach morskich, morskiej obrony wybrzeża oraz udziału w lądowej obronie wybrzeża we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych w ramach strategicznej operacji obronnej. Na podstawie umów międzynarodowych, Marynarka Wojenna zobowiązana jest do utrzymywania zdolności do realizacji zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa zarówno w obszarze Morza Bałtyckiego, jak i poza nim. Podstawowymi zadaniami Marynarki Wojennej są obrona i utrzymanie morskich linii komunikacyjnych państwa podczas kryzysu i wojny oraz niedopuszczenie do blokady morskiej kraju.
W czasie pokoju Marynarka Wojenna wspiera działania Straży Granicznej w obszarze morskich wód terytorialnych i wyłącznej strefy ekonomicznej. Lotnictwo Marynarki Wojennej stanowi ponadto lotniczą służbę SAR, odpowiedzialną za operacje lotnicze podczas działań ratownictwa morskiego, uzupełniając Morską Służbę Poszukiwania i Ratownictwa, która nie dysponuje własnym lotnictwem.
-------------------------------
Wojska Specjalne
Żołnierze Wojsk Specjalnych podczas ćwiczeń NATO Trident Juncture 15
Osobny artykuł: Wojska Specjalne.
Wojska Specjalne są przeznaczone do prowadzenia szeroko pojętej walki specjalnej (działania specjalne, kontrterroryzm, działania nieregularne, działania podjazdowe i inne), a także do obrony, działań ochronno-obronnych. Działać mogą zarówno na terytorium Polski, jak i poza jej granicami w okresie pokoju, kryzysu i wojny. Działają jako wojska operacyjne samodzielnie, bądź z innymi Rodzajami Sił Zbrojnych RP, a także biorą udział w sojuszniczych operacjach[17]. Zadania prowadzone samodzielnie lub we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych mogą mieć znaczenie operacyjne lub strategiczne. Tworzą moduły zadaniowe, w których skład wchodzą wyselekcjonowani, wyszkoleni i wyposażeni żołnierze, przygotowani do realizacji działań w warunkach najwyższego ryzyka[18].
--------------------------------------------
Wojska Obrony Terytorialnej
Żołnierze WOT podczas przysięgi wojskowej
Osobny artykuł: Wojska Obrony Terytorialnej.
Główne zadania[19]:
prowadzenie działań obronnych we współdziałaniu z wojskami operacyjnymi oraz wsparcie elementów układu pozamilitarnego;
prowadzenie samodzielnych działań niekonwencjonalnych, przeciwdywersyjnych i przeciwdesantowych;
udział w zabezpieczeniu przyjęcia i rozwinięcia sojuszniczych sił wzmocnienia w nakazanych rejonach;
realizacja przedsięwzięć z zakresu: zarządzania kryzysowego, zwalczania klęsk żywiołowych oraz likwidacji ich skutków, ochrona mienia, akcje poszukiwawczo-ratownicze;
prowadzenie działań informacyjnych.
------------------------------------------
Wojskowe służby specjalne
Dostarczanie informacji wywiadowczych i zapewnianie bezpieczeństwa w zakresie obronności państwa, wykonują na rzecz Ministra Obrony Narodowej i ogólnie Sił Zbrojnych RP Rzeczypospolitej Polskiej wojskowe służby specjalne:
Służba Kontrwywiadu Wojskowego,
Służba Wywiadu Wojskowego.
W czasie pokoju są to służby mundurowe odrębne od Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast w razie ogłoszenia powszechnej albo częściowej mobilizacji lub wprowadzenia stanu wojny stają się ich częścią, podobnie jak Straż Graniczna. Bezpośrednie zwierzchnictwo nad szefami obydwu służb w imieniu Prezesa Rady Ministrów sprawuje Minister Obrony Narodowej, natomiast zapewnianie współdziałania z pozostałymi służbami specjalnymi stanowi formalnie kompetencję Rady Ministrów, która w praktyce delegowana jest na ministra – koordynatora służb specjalnych, wspomaganego przez Kolegium ds. Służb Specjalnych, odbywając się w oparciu o Kancelarię Prezesa Rady Ministrów i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Kontrola cywilna wykonywana jest z kolei przez Komisję ds. Służb Specjalnych Sejmu RP.
-----------------------------------------------
Szkolnictwo Sił Zbrojnych RP
Kształcenie kadr Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej odbywa się w instytucjach szkolnictwa wojskowego, którymi są:
pięć uczelni wojskowych, spośród których dwie powołały wspólną federację:
Federacja Akademii Wojskowych:
Lotnicza Akademia Wojskowa w Dęblinie;
Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni;
szkoła doktorska FAW
Akademia Wojsk Lądowych we Wrocławiu, a w ramach jej etatu również Kolegium Wojskowo-Lekarskie Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz kurs kapelanów dla alumnów WMSD przy Akademii Katolickiej w Warszawie przeznaczonych dla potrzeb Ordynariatu Polowego;
Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie
Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie;
dwie wojskowe szkoły ponadpodstawowe:
Ogólnokształcące Liceum Lotnicze w Dęblinie;
Wojskowe Ogólnokształcące Liceum Informatyczne w Warszawie;
siedem szkół podoficerskich (dla osób z wykształceniem co najmniej średnim):
Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych w Poznaniu;
Szkoła Podoficerska Sił Powietrznych w Dęblinie;
Szkoła Podoficerska Logistyki w Grupie
Szkoła Podoficerska Marynarki Wojennej w Ustce;
Szkoła Podoficerska SONDA w Zegrzu;
Szkoła Podoficerska Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim;
Szkoła Podoficerska Wojsk Specjalnych w Krakowie[20].
Ponadto istnieje szereg wojskowych wyspecjalizowanych centrów i ośrodków szkolenia, a także wyspecjalizowane piony szkolenia wybranych wojskowych instytutów badawczych. Rozwijana jest także współpraca z cywilnymi uczelniami i szkołami ponadpodstawowymi, umożliwiającą ich studentom albo uczniom szkolenie wojskowe, odpowiednio w ramach: programu Legii Akademickiej[21] albo programu oddziałów przygotowania wojskowego szkół ponadpodstawowych[22].
Kadra
Łączna liczebność żołnierzy SZRP na marzec 2024 wynosiła 217 980[12.2] na co składa się:
155 841 żołnierzy zawodowych (2026)[23]
≈30 000 żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (2024)[12.2]
6 967 żołnierzy zawodowych w okresie kształcenia (2024)[12.2]
≈41 000 żołnierzy Terytorialnej Służby Wojskowej (2024)[12.2]
4 550 żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej na potrzeby kształcenia (2024)[12.2]
Ponadto wojsko ma do dyspozycji około 1,7 miliona rezerwistów[24] oraz 45 376 pracowników cywilnych[25].
Kadra zawodowa
Żołnierze zawodowi Sił Zbrojnych RP otrzymują za pełnione obowiązki miesięczne uposażenie (wynagrodzenie). Na uposażenie polskiego żołnierza zawodowego składają się:
uposażenie zasadnicze
dodatki
należności pieniężne.
Uposażenie zasadnicze zależne jest od stanowiska służbowego i stopnia etatowego. Najniższe uposażenie zasadnicze otrzymuje szeregowy (w 2021: 4110 zł brutto/miesięcznie), najwyższe – Szef Sztabu Generalnego WP (w 2021: 16 830 zł brutto/miesięcznie)[26].
Do comiesięcznego uposażenia zasadniczego doliczane są dodatki.
Na podstawie wielokrotnie zmienianego rozporządzenia szefa MON z 2004 oraz innych aktów prawa, do uposażenia zasadniczego doliczane było siedem różnych rodzajów dodatków[27]. Dodatek za długoletnią służbę wynosił, na podstawie rozporządzenia z 2004, 300 zł, plus procent kwoty uposażenia zasadniczego odpowiadający liczbie lat stażu (od min. 3 do maks. 30 proc. uposażenia zasadniczego). Dodatek specjalny otrzymywali m.in. piloci za wykonywanie lotów, marynarze za służbę na morzu, żołnierze GROM, saperzy, nurkowie itp. za przeprowadzane akcje. Trzecim dodatkiem był dodatek z tytułu zajmowanego stanowiska. Dotyczył on m.in. lekarzy wojskowych, kontrolerów ruchu lotniczego, szefów i dowódców jednostek organizacyjnych. Odrębny dodatek przysługiwał żołnierzom jednostek specjalnych (GROM, Formoza, JWK, Agat, Nil, PJOS, oddział specjalny ŻW) oraz orkiestrze i kompanii reprezentacyjnej. Z kolei dodatek motywacyjny dotyczył tylko szeregowych i podoficerów, którzy posiadali I, II, III lub mistrzowską klasę kwalifikacji. Szósty dodatek pobierali pracownicy uczelni wojskowych na stanowiskach wybieralnych. Ostatnim, siódmym, był dodatek wyrównawczy dla sędziów i prokuratorów wojskowych (równał ich wynagrodzenie do kwot uposażenia na równorzędnych stanowiskach cywilnych).
Rozporządzenie dotyczące dodatków dla żołnierzy z 2004 utraciło moc w listopadzie 2014. Wtedy w życie weszło nowe, nieobowiązujące już rozporządzenie szefa MON[28]. Zgodnie z nim żołnierzom zawodowym przysługiwało pięć różnych dodatków: specjalny, służbowy, za długoletnią służbę wojskową, motywacyjny oraz funkcyjny. Dodatek specjalny obliczano stosując mnożniki kwoty bazowej, która wynosi 1500 zł.
Oprócz uposażenia zasadniczego i dodatków żołnierz zawodowy w 2014 mógł liczyć na należności pieniężne. Były to m.in. zasiłek na zagospodarowanie, gratyfikacja urlopowa, zapomogi, nagrody uznaniowe i jubileuszowe, odprawa, dodatek wojenny czy należności za podróże służbowe[29]. W 2016[30] i 2023 r[31]. wydano kolejne rozporządzenia dot. dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych.
Operacje wojskowe Sił Zbrojnych poza terytorium Polski
Osobny artykuł: Wojsko Polskie w operacjach pokojowych.
Siły Zbrojne RP brały udział w wielu operacjach wojskowych innych niż wojna poza granicami kraju, między innymi:
Afganistan: PKW Afganistan w operacji Resolute Support – ok. 120 żołnierzy (w tym 44 poniosło śmierć),
Bośnia i Hercegowina: PKW Bośnia i Hercegowina w operacji EUFOR Althea – ok. 50 żołnierzy (w tym 1 poniósł śmierć),
Estonia, Litwa i Łotwa: PKW Orlik w operacji Baltic Air Policing – ok. 120 żołnierzy,
Kosowo: PKW Kosowo w operacji KFOR – ok. 230 żołnierzy (w tym 3 poniosło śmierć).