ŚMIGŁOWIEC T129 ATAK SZTURMOWO-ROZPOZNAWCZY
T129 ATAK to dwusilnikowy śmigłowiec szturmowo-rozpoznawczy produkowany przez tureckie zakłady Turkish Aerospace Industries (TAI) we współpracy z włoską firmą Leonardo. Został zoptymalizowany pod kątem operowania w trudnym terenie i wysokich temperaturach. Maszyna wykorzystuje uzbrojenie złożone z działka 20 mm, a także pocisków kierowanych oraz rakiet niekierowanych. Poza siłami zbrojnymi Turcji śmigłowce te trafiły m.in. na wyposażenie armii Filipin i Nigerii.
Dane podstawowe:
Długość całkowita (z pracującymi wirnikami): 14,54 m
Średnica wirnika nośnego: 11,90 m
Szerokość kadłuba: 3,49 m
Wysokość całkowita: 3,95 m
Masa własna: ok. 2 900 kg
Maksymalna masa startowa (MTOW): 5 065 kg
Napęd: 2 × silniki turbowałowe LHTEC CTS800-4A (każdy o mocy 1361 shp / 1014 kW).
Maksymalna prędkość przelotowa: 281 km/h
Zasięg podstawowy: 537 km
Zasięg przebazowania: 1 000 km (z dodatkowymi zbiornikami paliwa)
Długotrwałość lotu: ok. 3 godziny
Pułap praktyczny: 4 572 m (15 000 stóp)
Prędkość wznoszenia: 13,26 m/s
System obserwacyjno-celowniczy: Głowica optoelektroniczna ASELFLIR-300T (lub nowsza ASELFLIR-400) montowana na dziobie, wyposażona w kamerę termowizyjną, telewizyjną o wysokiej rozdzielczości oraz laserowy dalmierz i podświetlacz celów.
Zarządzanie walką:
Cyfrowy kokpit z wielofunkcyjnymi wyświetlaczami (MFD) oraz zintegrowany z hełmem pilota system celowania i wskazywania celów (HMDS).
Systemy samoobrony: Zaawansowany pakiet walki elektronicznej, obejmujący czujniki ostrzegające o odpaleniu pocisków rakietowych (MAWS), opromieniowaniu laserem (LWR) i radarem (RWR) oraz automatyczne wyrzutnie flar i dipoli.
Udźwig uzbrojenia pod skrzydłami: ok. 1 200 kg rozmieszczone na 4 węzłach podwieszeń.
Uzbrojenie i wyposażenie:
Artyleryjskie: Trzylufowe działko obrotowe kalibru 20 mm zamontowane w wieżyczce pod dziobem (z zapasem do 500 sztuk amunicji).
Rakietowe: Możliwość przenoszenia do 76 niekierowanych rakiet lub kierowanych laserowo pocisków CIRIT kalibru 70 mm.
Przeciwpancerne: Do 8 kierowanych pocisków dalekiego zasięgu UMTAS lub L-UMTAS.
Powietrze-powietrze: Pociski Stinger służące do samoobrony przed zagrożeniami z powietrza.
-----------------------------------------------------------
artykuł źródło: magnum-xpl
T129 ATAK. Powietrzny system bojowy nowej generacji
autorzy: Jerzy Gruszczyński, Miłosz Rusiecki
T129 ATAK jest nowej generacji, dwumiejscowym, dwusilnikowym śmigłowcem zaprojektowanym do zadań bojowo-rozpoznawczych. Wywodzi się on ze sprawdzonego w kilku konfliktach zbrojnych śmigłowca A129CBT. Wprowadzone zmiany to zabudowa nowej generacji silników LHTEC CTS 800-4A, awioniki, systemów elektrooptycznych, uzbrojenia oraz śmigła ogonowego. Zmodyfikowano również strukturę kadłuba i układ napędowy.
W maju 1997 r., Ministerstwo Obrony Turcji, Podsekretariat ds. Przemysłu Zbrojeniowego (Agencja ds. Zamówień) ogłosiło przetarg na pozyskanie śmigłowców bojowo-rozpoznawczych dla Sił Zbrojnych Turcji. W tym czasie turecka armia dysponowała jedynie kilku sprawnymi śmigłowcami AH-1 Cobra i bardzo brakowało jej wsparcia, jakie może dać sprzęt tego typu w walce z działalnością terrorystyczną, z którą Turcja miała do czynienia na co dzień w południowo-wschodnim rejonie kraju, w nieprzyjaznym środowisku, w ekstremalnych warunkach terenowo-klimatycznych.
Posiadający znaczące, kluczowe możliwości w dziedzinie awioniki i lotniczych systemów uzbrojenia turecki przemysł obronny potrzebował tylko dobrej platformy śmigłowcowej do zintegrowania z rodzimym wyposażeniem i podsystemami. Przyjęto model pozyskania śmigłowca połączony z procesem wspólnego rozwoju, w ramach którego turecka firma byłaby głównym wykonawcą a firmy zagraniczne, posiadające sprawdzone zdolności w projektowaniu tego typu systemów bojowych jej poddostawcami.
Zwycięska „konstrukcja” miała dać tureckiej armii zaawansowany śmigłowiec bojowo-rozpoznawczy, oznaczony ATAK. Miała go charakteryzować wysoka manewrowość oraz możliwość użycia uzbrojenia klasy „powietrze-ziemia” i „powietrze-powietrze”, zapewniające możliwość zwalczania szerokiego spektrum obiektów naziemnych i powietrznych.
Śmigłowiec ATAK miał być wyposażony w dwa silniki turbinowe, wielołopatowy wirnik nośny, dwumiejscową kabinę w układzie tandem, z możliwością sterowania przez jednego pilota z każdego z tych miejsc. Wymagane były również określone długotrwałości lotu i zasięgi. odpowiednie do wykonania określonych zadań, według zdefiniowanych profili lotu z wykorzystaniem wewnętrznych zbiorników paliwa, zdolność do lotu profilowego z dużą prędkością (NOE, Nap-Of-Earth), wysoka manewrowość oraz zdolność do autonomicznego poszukiwania, śledzenia i zwalczania celów. Śmigłowiec ATAK miał być zdolny do wykonywania zadań w dzień i w nocy, w zwykłych i trudnych warunkach atmosferycznych.
Pięć firm zgłosiło się do przetargu zgodnie z tymi wymaganiami:
Boeing (Stany Zjednoczone) AH-64D Apache Longbow,
Bell Helicopter (Stany Zjednoczone) AH-1Z King Cobra,
Kamov (Federacja Rosyjska) Ka-50-2 Erdogan,
AgustaWestland (Włochy) A129 Mangusta,
Eurocopter (Francja-Niemcy) Tiger.
W lipcu 2000 r. turecki rząd ogłosił decyzję o zakupie śmigłowców AH-1Z King Cobra.
Podczas spotkań związanych z podpisaniem umowy, firma Bell Helicopter nie mogła spełnić wymagań Rządu Turcji związanych z rozwojem rodzimych rozwiązań tureckich. Rozczarowany rosnącym opóźnieniem oraz dodatkowymi warunkami wynikłymi ze spotkań związanych z podpisywaniem umowy, Rząd Turcji ogłosił zerwanie transakcji i wszczęciem podstępowania od nowa.
