CZOŁG T-14 ARMATA
T-14 – rosyjski czołg podstawowy opracowany w 2014 i produkowany w zakładach Urałwagonzawod w Niżnym Tagile. Znany jest pod nazwą Armata (ros. Армата) od nazwy zastosowanej platformy gąsienicowej. Nosi fabryczne oznaczenie „obiekt 148”.
Historia
Prace nad konstrukcją prowadzono po 2000 roku w zakładach Uralskiej Fabryki Pojazdów (Urałwagonzawod) jako część projektu uniwersalnej platformy bojowej Armata[potrzebny przypis]. Podczas projektowania korzystano z doświadczeń uzyskanych przy projektach Czarny Orzeł oraz Obiekt 195, mających swoje początki w latach 80. XX wieku. Celem projektu była budowa uniwersalnej platformy bojowej służącej do opracowania wielu rodzajów pojazdów wojskowych. Po raz pierwszy prototypy rodziny pojazdów zaprezentowano na wystawie Russian Arms Expo w Niżnym Tagile we wrześniu 2013 roku[6]. Pierwszy prototyp rozpoczął testy dwa miesiące później[potrzebny przypis]
Czołg ten został zaprezentowany po raz pierwszy na paradzie z okazji zwycięstwa w II wojnie światowej 9 maja 2015 roku wraz z pozostałymi pojazdami z rodziny Armata[7]. O niedopracowaniu czołgu świadczyło, że podczas próby defilady 7 maja jeden z czołgów doznał awarii układu napędowego i próba jego odholowania nie powiodła się[5]. Pojazd do końca 2016 roku miał przejść państwowe testy i zostać oficjalnie włączonym do rosyjskich sił zbrojnych[potrzebny przypis]. W 2015 r. zapowiedziano, że do 2020 roku miało zostać dostarczonych 2300 sztuk tych pojazdów, natomiast dwa lata później przewidywano już tylko zakup[8] 100 sztuk. W pierwszym kwartale 2020 wstrzymano prace rozwojowe nad silnikiem czołgu T-14, co przerwało prace nad jego wdrożeniem do bliżej nieokreślonego terminu[6][9]. 8 października 2022 roku zauważono pojedynczą sztukę T-14[10] w rejonie miasta Ługańsk podczas inwazji na Ukrainę.
Charakterystyka
Czołg podstawowy T-14 opiera się na gąsienicowym podwoziu projektu Armata. Zastosowany pancerz 44S-SW-Sz został opracowany do zachowywania swoich właściwości w warunkach arktycznych[11]. Załoga umieszczona jest w wielowarstwowej opancerzonej kapsule odseparowanej od zasobnika z amunicją[potrzebny przypis]. Kierowca zajmuje stanowisko po lewej stronie, dowódca po prawej, a działonowy pośrodku[5]. Czołg ma zdalnie kontrolowaną bezzałogową wieżę wyposażoną w armatę 2A82-1M kalibru 125 mm z zapasem 45 pocisków. Ponadto w wieży umieszczony jest współosiowy karabin maszynowy. Drugi karabin maszynowy kalibru 7,62 mm umieszczony jest obrotowo na wieży, sprzężony z głowicą obserwacyjną dowódcy[5]. Początkowo przewidywano, że obok armaty czołg będzie uzbrojony w działko automatyczne 30 mm lub granatnik automatyczny kalibru 57 mm i karabin maszynowy kalibru 12,7 mm, lecz nie zostały ostatecznie zastosowane[5]. Pojazd posiada zarówno aktywne, jak i pasywne systemy obrony własnej. Wyposażony jest w system radarowy typu AESA działający w paśmie Ka bazującym na rozwiązaniach z samolotu PAK-FA[12].
Wojna na Ukrainie
W kwietniu 2023 roku czołgi T-14 zostały wysłane w rejon walk na Ukrainie, w maju zaś tego roku weszły do walki z siłami ukraińskimi[13]. Wobec jednak nasycenia ukraińskiej obrony zachodnimi środkami przeciwpancernymi, i utratą przez Rosję na Ukrainie około 2600 czołgów różnych typów, już do lata tego roku czołgi T-14 zostały wycofane z Ukrainy[13]. Według wywiadu brytyjskiego, T-14 na Ukrainie były w złym stanie technicznym[13].
Państwo
Rosja
Producent
Urałwagonzawod
Typ pojazdu
czołg podstawowy
Załoga
3[1]
Historia
Prototypy
2013[potrzebny przypis]
Produkcja
od 2014
Egzemplarze
20[potrzebny przypis]
Dane techniczne
Silnik
ChTZ 12Н360 (A-85-3A) diesel 1105(1500) KW[2]
Transmisja
8-biegowa, automatyczna
Pancerz
reaktywny, stal 44S-SW-Sz[3]
Masa
48 ton[1]
Osiągi
Prędkość
80–90 km/h[1]
Zasięg pojazdu
>500 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 × armata czołgowa gładkolufowa kal. 125 mm 2A82-1M / 2A83 152 mm[4]
i 1-2 karabiny maszynowe kalibru 7,62 mm
dane podstawowe (skrócone)
masa: 48 t
załoga: 3 osoby
długość: 8,7 m
prędkość na drodze: 90 km/h
prędkość w terenie: 35 km/h
armata czołgowa 2A82-M1/2A83: 125 mm
działko: 30 mm
2 x km PKTM: 7,62 mm
granaty systemu AFGAN, aktywna obrona AFGAN, kamery systemu AFGAN
