TO-KTO BTR-90 - KOŁOWY TRANSPORTER OPANCERZONY

BTR-90 – współczesny rosyjski kołowy bojowy wóz piechoty produkowany przez Arzamaską Fabrykę Maszyn. BTR-90 został zaprojektowany w 1993 roku, a w 1994 roku dokonano jego pierwszej prezentacji. Pojazd jest następcą transportera opancerzonego BTR-80, wyposażoną w wieżę z pojazdu BMP-2. Uzbrojenie pojazdu stanowi 30-mm armata automatyczna 2A42, karabin maszynowy PKT kalibru 7,62 mm oraz granatnik automatyczny AGS-17.
Dana podstawowe:
produkcja: Arzamaska Fabryka Maszyn (Rosja)
trakcja: kołowa
załoga: 3 + 7
prototypy: 1993 rok
długość: 7,64 m
szerokość: 3,20 m
wysokość: 2,98 m
masa: 20,9 t
prędkość: 100 km/h
prędkość w wodzie: 9 km/h
zasięg: 800 km
uzbrojenie:
1 × armata automatyczna 2A42 kal. 30 mm
1 × km PKT kal. 7,62 mm
1 × granatnik automatyczny AGS-17 kal. 30 mm
użytkownicy: Rosja
Historia
BTR-90 jest następcą ostatniego radzieckiego kołowego transportera opancerzonego BTR-80, jednakże z racji zastosowania w nim wieży z pojazdu BMP-2, uzbrojonej w działko kalibru 30 mm, stanowi w świetle porozumień międzynarodowych bojowy wóz piechoty[1]. Pojazd został skonstruowany w zakładach GAZ pod oznaczeniem GAZ-5923, a prace nad nim prowadzono w ZSRR od lat 80 XX wieku[2]. Zachowano w nim krytykowany układ konstrukcyjny wszystkich radzieckich kołowych transporterów, począwszy od BTR-60, z silnikiem z tyłu i przedziałem desantowym pośrodku, co utrudnia opuszczanie pojazdu przez desant. Jedynie nieco powiększono boczne drzwi, składające się z górnej otwieranej części i dolnej rampy, umieszczone pomiędzy drugą a trzecią parą kół, lecz nadal korzystanie z nich nie jest wygodne, zwłaszcza w ruchu. Przedział desantu ma ponadto dwa górne niewielkie włazy[2]. Widoczną zmianą w stosunku do poprzednich transporterów jest inny kształt przodu kadłuba, z nachyloną płytą górną, bez przednich okien kierowcy i dowódcy.
Uzbrojenie stanowi armata automatyczna 30 mm sprzężona z karabinem maszynowym 7,62 mm, wyrzutnia pocisków przeciwpancernych 9M113 Konkurs na wieży i montowany zewnętrznie na wieży granatnik automatyczny AGS-17 kalibru 30 mm.
Prototyp BTR-90 ujawniono w 1994 roku. Przez kilkanaście lat po debiucie były wprowadzane drobne modernizacje i proponowano nowe warianty. W 2004 roku pojazd ukończył próby państwowe, lecz dopiero 9 czerwca 2008 roku został formalnie przyjęty na uzbrojenie armii rosyjskiej[4]. Mimo to, pojazd nie był zamawiany w serii przez wojsko, a w 2011 roku ostatecznie zrezygnowano z produkcji BTR-90, który miał być zastąpiony przez nowy transporter Bumierang, a tymczasowo przez zmodernizowany starszy BTR-82A.
Wielkość produkcji pojazdu nie była ujawniona. Niewielka liczba pojazdów jest na wyposażeniu Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej – szacuje się, że około 10 egzemplarzy przedseryjnych. Przynajmniej jeden BTR-90 był użyty i został porzucony podczas walk pod Awdijiwką w październiku 2023 roku w trakcie inwazji na Ukrainę.
Wersje
BTR-90A – wersja z wieżą Bachcza pojazdu BMP-3, uzbrojona w armatę kalibru 100 mm 2A70, armatę 30 mm i karabin maszynowy, zaprezentowana w 2001 roku.