ZBŚT - SOMAN

Soman (fluorometylofosfonian O-pinakolu, symbol NATO: GD) – fosforoorganiczny związek chemiczny, silnie toksyczny bojowy środek trujący, z grupy paralityczno-drgawkowych. Został opracowany w Niemczech w 1944 roku.
Jest bezbarwną cieczą o słabym zapachu kamfory, która parując łatwo rozprzestrzenia się w środowisku. Soman nie rozpuszcza się w wodzie i jest silnie trujący. Do zatrucia somanem dochodzi w wyniku wdychania jego par oraz wnikania par i kropel przez skórę. Dawka śmiertelna dla człowieka wynosi kilka miligramów.
Mechanizm działania - blokuje działanie acetylocholinoesterazy (AChE), kluczowego enzymu układu nerwowego. Prowadzi to do nagromadzenia acetylocholiny, co skutkuje ciągłym pobudzeniem mięśni i gruczołów.
Drogi wchłaniania: Do organizmu dostaje się poprzez drogi oddechowe oraz bezpośrednio przez skórę.
Objawy: Powoduje ślinotok, zwężenie źrenic, drgawki, mimowolne oddawanie moczu i stolca, a ostatecznie uduszenie w wyniku paraliżu mięśni oddechowych.
Toksyczność: Jest wielokrotnie bardziej trujący od cyjanku i sarinu, a jego cząsteczki trwale wiążą się z enzymami, przez co odtrutki są mniej skuteczne niż w przypadku innych gazów bojowych.