ISW-RACJA ŻYWNOŚCIOWA PL
Racja żywnościowa (także: racja polowa, wojskowa; żywność turystyczna) – kompaktowy zestaw żywności nie wymagającej dodatkowego przyrządzania przeznaczony do spożycia w warunkach polowych.
Zestawy takie wydawane są żołnierzom, gdy nie można zapewnić im ciepłego posiłku z kuchni polowej. Są stosowane przez turystów (szczególnie pieszych), himalaistów, żeglarzy i grotołazów. Są łatwe do rozdziału, dlatego stosuje się je po klęskach żywiołowych na obszarach nimi dotkniętych.
Wymagania dla żywności
Żywność wchodząca w skład takich zestawów powinna:
być trwała i nadawać się do długiego przechowywania bez lodówki,
być lekka i zajmować mało miejsca,
mieć dużą wartość kaloryczną,
być względnie tanią (ważne w wojsku, ignorowane w turystyce),
być odporna na bardzo wysokie (około 50 °C) i bardzo niskie (około –30 °C) temperatury.
Przykładowy skład
suchary lub inne trwałe pieczywo, np. Anzac,
konserwy mięsne lub rybne,
kawa rozpuszczalna, cukier,
baton, zwykle bez czekolady,
żywność liofilizowana.
suszona wołowina tzw. Beef Jerky lub inne mięso suszone na sposób południowoafrykański tzw. Biltong
Polska racja żywnościowa ma 1200 kcal.
Historia
„Żołnierze maszerują na żołądkach” – Napoleon Bonaparte.
W czasie wojen napoleońskich rząd francuski zaoferował 12 000 franków wynalazcy, który znajdzie tani sposób konserwacji żywności na dużą skalę. Było to spowodowane koniecznością zapewnienie aprowizacji rosnącej armii. Dokonał tego w 1809 Nicolas Appert, który wynalazł metodę termicznej konserwacji żywności w zamykanych, szklanych słojach. Szklane opakowania, jako podatne na stłuczenie, nie były specjalnie praktyczne, dlatego w 1810 Peter Durand opatentował zamykanie żywność w stalowych puszkach. Pierwsze puszki były zamykane (lutowane) lutem zawierającym ołów, dlatego możliwe było zatrucie ołowiem ich użytkowników. Otwieracz do konserw wynaleziono w 1858, wcześniej żołnierze otwierali puszki bagnetami lub rozbijali je o kamienie.
------------------------------
Przykładowe składy dziennych racji żywnościowych:
Skład porcji dziennej w WP II RP
Należność – Wojenna „W”
Chleb żołnierski – 800 g
Mięso – 300 g
Jarzyna twarda – 150 g
Ziemniaki – 700 g
Słonina – 40 g
Cebula świeża – 15 g
Cukier – 25 g
Konserwy kawowe – 50g
Korzenie – 0,5 g
Mąka do przypraw – 10 g
Mydło – 5 g
Ocet – 10 ml
Papierosy – 10 szt.
Sól do przyprawiania – 22 g
Włoszczyzna suszona – 1 g
Zapałki – 2 pud.
Należność – Sucha „S”
Chleb żołnierski – 1200 g
Wędlina świeża – 200 g
Słonina – 50 g
Cukier – 25 g
Konserwy kawowe – 50 g
Mydło – 5 g
Papierosy – 10 szt.
Zapałki – 2 pud.
Należność – Rezerwowa „R”
Suchary – 300 g
Konserwa mięsna – 200 g
Konserwy kawowe – 50 g
Papierosy – 10 szt.
----------------------------------------
Skład porcji dziennej dla jednego żołnierza w Wehrmachcie
a. posiłek zimny (suchy prowiant)
Chleb żołnierski – 750 g
masło – margaryna – 45 g
kiełbasa/ryba/ser (świeże lub konserwy) – 120 g
marmolada/miód – 200 g
7 sztuk papierosów, lub 2 cygara
1 rolka dropsów/cukier gronowy
b. ciepły posiłek
ziemniaki, warzywa – 750 g
mięso świeże – 120–250 g (w miarę możliwości)
tłuszcz roślinny/zwierzęcy – 45 g
sól, przyprawy – 15 g
kawa zbożowa/herbata – 10 g
jajka, owoce (w miarę dostępności)
Świeże mięso z przyprawami, tłuszcz i ziemniaki wydawano z kuchni polowej jako ciepły posiłek. Także kawę i herbatę wydawano jako ciepły napój.
------------------------------------------------
Obecne racje dzienne w SZ RP:
Zestaw nr 3 – Potrawka z kurczaka po meksykańska
Danie główne – Potrawka z kurczaka po meksykańsku (300 g)
Danie dodatkowe – Pasztet tradycyjny (100 g)
Pieczywo – Suchary (2 x 45 g)
Dodatek słodki – Dżem z czarnej porzeczki (25 g)
Napój – Koncentrat napoju herbacianego instant o smaku malinowym
Przekąska – Baton zbożowo-owocowy o smaku figowym
Drobne dodatki – guma do żucia (2 szt.), cukierek z ekstraktem kawy naturalnej, cukierek z witaminą C
Przyprawy – sól i pieprz
Akcesoria – serwetka zwykła i nawilżona, papier toaletowy, torebka strunowa, łyżka jednorazowa, rurka do napojów, bezpłomieniowy podgrzewacz chemiczny
---------------------------------------------
Zestaw nr 4 – Gulasz węgierski
Danie główne – Gulasz węgierski (300 g)
Danie dodatkowe – Mielonka wieprzowa (100 g)
Pieczywo – Suchary (2 x 45 g)
Dodatek słodki – Miód (25 g)
Napój – Koncentrat napoju herbacianego instant o smaku limonki z ekstraktem zielonej herbaty
Przekąska – Baton zbożowo-owocowy o smaku gruszkowym
Drobne dodatki – guma do żucia (2 szt.), cukierek z ekstraktem kawy naturalnej, cukierek z witaminą C
Przyprawy – sól i pieprz
Akcesoria – serwetka zwykła i nawilżona, papier toaletowy, torebka strunowa, łyżka jednorazowa, rurka do napojów, bezpłomieniowy podgrzewacz chemiczny
------------------------------------------
Zestaw nr 6 – Bigos z kiełbasą
Danie główne – Bigos z kiełbasą (300 g)
Danie dodatkowe – Gulasz angielski (100 g)
Pieczywo – Suchary wojskowe (2 x 45 g)
Dodatek słodki – Dżem jagodowy (25 g)
Napój – Koncentrat napoju herbacianego instant o smaku cytrynowym
Przekąska – Baton zbożowo-owocowy o smaku wiśniowym
Drobne dodatki – guma do żucia (2 szt.), cukierek z ekstraktem kawy naturalnej, cukierek z witaminą C
Przyprawy – sól i pieprz
Akcesoria – serwetka zwykła i nawilżona, papier toaletowy, torebka strunowa, łyżka jednorazowa, rurka do napojów, bezpłomieniowy podgrzewacz chemiczny
Zestaw nr 11 – Mięso z ryżem i warzywami (aktualny brak)
Danie główne – Mięso z ryżem i warzywami (300 g)
Danie dodatkowe – Konserwa lisiecka (100 g)
Pieczywo – Suchary (2 x 45 g)
Napój – Koncentrat napoju izotonicznego
Dodatek owocowy – Mieszanka owoców liofilizowanych
Przekąska – Baton zbożowo-owocowy o smaku limonkowym
Drobne dodatki – guma do żucia (2 szt.), cukierek z ekstraktem kawy naturalnej, cukierek z witaminą C
Przyprawy – sól i pieprz
Akcesoria – serwetka zwykła i nawilżona, papier toaletowy, torebka strunowa, łyżka jednorazowa, rurka do napojów, bezpłomieniowy podgrzewacz chemiczny
