MW-A26 okręt podwodny
Okręty podwodne typu A26 (typu Blekinge) – projektowany szwedzki typ nowej generacji okrętów podwodnych z napędem diesel-elektrycznym z systemem AIP opartym na silniku Stirlinga. Prace nad nim rozpoczęto wraz z fiaskiem programu Viking, którego celem było opracowanie wspólnego typu okrętu podwodnego dla Szwecji, Danii i Norwegii. W budowie znajdują się dwa okręty. Polska podpisała umowę na zakup 3 okrętów tego typu.
------------------------------
Dane podstawowe:
rodzaj okrętu: SS
kraj budowy: Szwecja
stocznia: Saab Kockums
typ poprzedzający: A-19 (Gotland)
uzbrojenie:
> 15 torped i pocisków manewrujących NSM
wyrzutnie torpedowe: dziobowe 4 × 533 mm
wyposażenie: UUV
załoga: 26 oficerów i marynarzy
wyporność na powierzchni: 1700 ton
wyporność w zanurzeniu: 1860 ton
zanurzenie testowe: > 200 m
długość: 62 m
szerokość: 6,7 m
napęd:
- diesel-elektryczny
- AIP (Stirling)
- 1 wał napędowy
prędkość w zanurzeniu: 20 węzłów
prędkość na napędzie AIP: > 6 węzłów
prędkość w zanurzeniu (chrapy): > 12 węzłów
zasięg na powierzchni: > 45 dni
zasięg (chrapy): > 18 dni
--------------------------------------------
Założenia konstrukcyjne
ekstremalne wykorzystanie technik stealth (trudnowykrywalność)
modułowość konstrukcji
odporność na uderzenia
elastyczność w doborze wyposażenia
napęd niezależny od powietrza (AIP) oparty na silniku Stirlinga modelu Mk V, pozwalający na pracę bez dostępu powietrza atmosferycznego
możliwość działania na wodach płytkich
stery typu „X”
Jednym z podstawowych założeń konstrukcyjnym A26 są bardzo wysokie właściwości stealth, co ma im zapewnić praktyczną niewykrywalność w morzu. Konstrukcja jednostek typu A26 ma je predestynować do działania na wodach płytkich (litoralnych), zapewniać ma im jednak także zdolność do działania w otwartych wodach oceanicznych. Modułowa konstrukcja pozwoli na opracowanie na bazie jednego projektu kilku wersji okrętów podwodnych. Stworzenie wersji pod konkretne zamówienie będzie wymagało przeprojektowanie jedynie modułu sekcji, a nie całej jednostki. Umożliwi również rozbudowę o dodatkowy moduł.
Historia projektu
Koncepcje nowego okrętu podwodnego dla marynarki szwedzkiej zaczęły powstawać od 2005 roku, w miejsce planowanego od 1994 roku projektu budowy okrętu podwodnego wspólnie z Danią i Norwegią pod kryptonimem Viking, zarzuconego z powodu wycofania się partnerów. W 2007 roku decyzję o rozwoju programu podjął rząd Szwecji. Rozmowy w tym przedmiocie z tradycyjnym producentem szwedzkich okrętów podwodnych Kockums AB jednak nie prowadziły do rozstrzygnięć, przy czym według komentatorów znaczenie miało także to, że Kockums został w międzyczasie wykupiony przez niemieckie zakłady tkMS, które proponowały własne technologie w miejsce ewolucji szwedzkiej ścieżki rozwoju okrętów podwodnych. Rząd Szwecji rozważał także powierzenie skonstruowania okrętów szwedzkiemu koncernowi Saab. Ostatecznie w 2014 roku Kockums został wykupiony przez koncern Saab. W czerwcu 2014 roku rządowa agencja zakupów FMV podpisała z Saabem wstępne umowy o wartości 467 mln koron na opracowanie dokumentacji nowego okrętu podwodnego. W marcu 2015 roku FMV i Saab podpisały umowę na budowę dwóch okrętów podwodnych, o wartości 7,6 mld koron.
Przeznaczenie
Projekt nowych okrętów ma im zapewnić zdolność do wykonywania szerokiego spektrum zadań:
prowadzenia operacji morskich, w tym wykrywanie i atak przeciwko nielegalnej działalności:
operacje wywiadowcze, w tym skryte działania na wodach wrogich obejmujące rozpoznanie akustyczne, wizualne, elektroniczne oraz przechwytywanie komunikacji przeciwnika, co może obejmować operowanie z wykorzystaniem bezzałogowych pojazdów podwodnych (UUV);
skryte działania przeciwminowe, obejmujące poszukiwanie i zwalczanie min za pomocą UUV;
operacje specjalne związane z transportem grup jednostek specjalnych wraz z ich wyposażeniem oraz ich wysadzaniem na brzegu;
prowadzenie działań przeciwpodwodnych (ZOP), w tym poszukiwanie, lokalizowanie, klasyfikowanie oraz zwalczanie wrogich okrętów podwodnych;
prowadzenie działań przeciw jednostkom nawodnym przeciwnika, z wykorzystaniem sensorów własnych lub zewnętrznych;
skryte stawianie pól minowych;
działania podwodne wobec obiektów podwodnych, polegające na ich zmianach, rozmieszczaniu, przejmowaniu bądź niszczeniu obiektów i instalacji podwodnych;
Okręty podwodne typu A26 mają być jednostkami przystosowanymi do działań na wodach płytkich o dużych jednak możliwościach prowadzenia działań w akwenach oceanicznych. Służyć temu mają duży zasięg, duża autonomiczność morska, wysoka prędkość podwodna, zdolność do głębokiego zanurzania, duża dzielność morska, bardzo wysoki komfort załogi.
Uzbrojenie stanowią cztery dziobowe wyrzutnie torped kalibru 533 mm typu swim-out (wypływowe). Używane są do wystrzeliwania ciężkich torped kalibru 533 mm (początkowo Tp 62), lekkich torped kalibru 400 mm (Tp 451 Mod.2), min morskich Mk 42 i ewentualnie pocisków przeciwokrętowych NSM. Normalny zapas środków bojowych ma wynosić 15 sztuk, możliwe też ma być zabieranie dodatkowo czterech torped od razu w wyrzutniach. Okręty mają być wyposażone w ulepszony zintegrowany system kierowania walką 9LV produkcji SAAB, umożliwiający w istniejącej już wersji śledzenie 10 celów.
Budowa
30 czerwca 2015 spółka Saab poinformowała o otrzymaniu kontraktu na budowę dwóch nowych okrętów podwodnych typu A26 oraz modernizację i remont główny dwóch okrętów podwodnych typu A19 (Gotland). Okręty mają nosić nazwy: HMS „Blekinge” i HMS „Skåne”. Uroczyste cięcie blach pod budowę pierwszego okrętu miało miejsce w stoczni Kockums 16 września 2015 roku. Przekazanie nowych jednostek miało nastąpić w latach 2022-2024. Program jednak odnotował znaczne opóźnienia oraz wzrost kosztów i dopiero 30 czerwca 2022 roku doszło do scalenia pierwszych sekcji prototypu w stoczni Saab Kockums w Karlskronie. Przewidywane jest wejście okrętów do służby w latach 2027-2028.
Marynarka Wojenna RP
21 listopada 2014 w Warszawie odbyła się oficjalna prezentacja projektu okrętu podwodnego A26, który był oferowany dla Marynarki Wojennej w planowanym przetargu na trzy nowe okręty podwodne, w ramach programu Orka. W ramach przedstawionej oferty, zaproponowana została również współpraca z polskim przemysłem i siłami zbrojnymi. 26 listopada 2025 minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz ogłosił wybór oferty szwedzkiej na dostawę trzech okrętów A26 dla polskiej Marynarki Wojennej. Umowę dotyczą zakupu tych okrętów podpisano w czerwcu 2026 roku.