POCISK BALISTYCZNY ORESZNIK
Oriesznik (ros. Орешник, dosł. leszczyna) – rosyjski mobilny pocisk balistyczny pośredniego zasięgu (IRBM), dwustopniowy, napędzany paliwem stałym, charakteryzujący się prędkością przekraczającą 10 Ma w fazie końcowej, według ukraińskiego wojska. Oriesznik został po raz pierwszy użyty bojowo 21 listopada 2024 roku do ataku na ukraińskie miasto Dniepr. Pocisk przenosi sześć niezależnie naprowadzanych głowic (MIRV), z których każda może zawierać kilka subpocisków. Kombinacja prędkości hipersonicznej i wielogłowicowości czyni pocisk trudnym do przechwycenia przez obecne ukraińskie systemy obrony przeciwrakietowej, choć zachodnie systemy takie jak Arrow-3 czy SM-3 są zaprojektowane do zwalczania tego typu zagrożeń. Oriesznik jest wariantem pocisku RS-26 Rubież.
Historia
Rozwój
Uważa się, że Oriesznik powstał w wyniku zmian w projekcie pocisku RS-26 Rubież, który był testowany pięciokrotnie, ale nigdy nie wszedł do służby. Zdaniem ekspertów, w systemie Oriesznik prawdopodobnie usunięto booster rakietowy z RS-26, co zmniejszyło jego zasięg. Prezydent Rosji Władimir Putin powiedział 1 sierpnia 2025, że Oriesznik wszedł do produkcji i służby, a pierwsza partia została dostarczona rosyjskim wojskom.
Pierwsze użycie operacyjne
Podczas konfliktu rosyjsko-ukraińskiego, 20 listopada 2024 Stany Zjednoczone ostrzegły Ukrainę i innych sojuszników przed „potencjalnym poważnym atakiem powietrznym”. Tego samego dnia Stany Zjednoczone i szereg innych krajów zamknęły swoje ambasady w Kijowie.
21 listopada rakieta Oriesznik została użyta w celu operacyjnym w ataku na ukraińskie zakłady Piwdenmasz w Dnieprze. Pocisk został wystrzelony z obwodu astrachańskiego, prawdopodobnie z poligonu Kapustin Jar[4]. Dyrektor CSIS[w innych językach] powiedział, że głowice bojowe Oriesznika, nawet pozbawione ładunku wybuchowego, mogą spowodować szkody ze względu na energię kinetyczną wytwarzaną przez ich prędkość hipersoniczną. Późniejsze zdjęcia satelitarne ujawniły minimalne uszkodzenia dachów budynków Pivdenmash i pobliskiego sektora prywatnego.
Późniejsze wykorzystanie
W nocy z 8 na 9 stycznia 2026 rosyjskie siły wystrzeliły rakietę Oriesznik z poligonu Kapustin Jar, która uderzyła w Lwów. Był to pierwszy raz, gdy obwód lwowski został trafiony rakietą balistyczną podczas konfliktu rosyjsko-ukraińskiego. Później rosyjskie Ministerstwo Obrony potwierdziło atak rakietą Oriesznik na Lwowskie Państwowe Zakłady Naprawy Samolotów[w innych językach. 24 maja 2026 Rosja wystrzeliła rakietę Oriesznik z Kapustin Jaru podczas nocnego ataku na Ukrainę.
Zastosowanie
Zdjęcie satelitarne budowy bazy rakietowej Oriesznik na Białorusi
Pod koniec sierpnia 2025 analitycy zauważyli przygotowania do bazy rakietowej Oriesznika na Białorusi, około 60 km na południe od Mińska, na terenie dawnej bazy Strategicznych Sił Rakietowych. 18 grudnia 2025 prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka oświadczył, że system rakietowy Oriesznik dotarł na Białoruś dzień wcześniej i wszedł do służby bojowej. Tego samego dnia szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Rosji Walerij Gierasimow oświadczył, że Rosja wyposaży brygadę w rakiety w roku 2025.
W grudniu 2025 roku białoruski minister obrony Wiktor Chrenin stwierdził, że plany te stanowią odpowiedź na działania Zachodu. Istnieją plany rozmieszczenia amerykańskich systemów rakietowych Typhon w Niemczech w roku 2026. 30 grudnia 2025 roku rosyjskie Ministerstwo Obrony poinformowało, że rakiety Oriesznik stacjonujące na Białorusi zostały skierowane do służby bojowej.